Op 27-09 werd ik gevraagd door de vereniging Ambassador om op hun internationaal congres te Halle te komen spreken over 'wat is de zin U in het verenigingsleven te engageren'. Hieronder vindt U mijn rede.Geachte voorzitter,
Geachte burgemeester,
Geachte bestuursleden."Wat is de zin om U te engageren bij Ambassador?" Op deze pertinente vraag wordt ik
geacht U hier en nu van antwoord te dienen. Mijn filosofische achtergrond noopt me helaas U te ontgoochelen. Een concreet, zakelijk, glashelder of duidelijk antwoord zult U van mij niet krijgen.
Indien men mij echter de vraag zou stellen "wat is het nut om U bij Ambassador" te
engageren dan kan ik U met een reeks zakelijke en concrete antwoorden van dienst zijn.
1/ U doet interessante professionele contacten op
2/ U scherpt Uw sociale vaardigheden aan
3/ Inhoudelijke activiteiten verrijken Uw geest
4/ Gastronomische activiteiten strelen Uw smaakpapillen
5/ Een mogelijke bestuursfunctie verhoogt Uw maatschappelijke status.
Het zou mij tevens veel minder moeite kosten U te overtuigen tot engagement bij
Ambassador. concrete, tastbare, feitelijke bewijsstukken zouden U ervan kunnen overtuigen dat het instrument Ambassador Uw zakelijke, intellectuele, gastronomische en maatschapellijke behoeften kan bevredigen.
De vraag naar nut van engagement is economisch van aard, Engagement wordt beschouwd
als een investering. De vereniging wordt beschouwd als een instrument waarin wordt
geïnvesteerd en de output , dat is de meerwaarde, het nut. Zolang het saldo tussen investering en meerwaarde positief blijft dan zal men zich blijven engageren. Hoe groot dit saldo dient te zljn om tot engagement over te gaan,dat is eens subjectief gegeven dat ondermeer afhangt van andere opportuniteiten die zich op de markt van het verenigingsleven situeren en het schaarse goed tijd waarbinnen een individu het zich kan permitteren nut na te jagen in het verenigingsleven.
Wat de zinsvraag van engagement betreft valt de input samen met de output. Engagement is het middel en het doel. Ik verklaar mij nader met een tweetal voorbeelden:
Een oprechte vriendschap wordt beleefd omwille van de vriendschap niet omwille
van de zakelijke contacten of sociale vaardigheden die men daardoor kan opdoen.
Engagement voor liefdadigheidsinstellingen kan zinvol zijn indien men het doetomwille van de liefdadigheid. Maar het kan ook nuttig zijn indien men hiermee een
positieve imagebuilding realiseert.
Beste aanwezigen,Het fundamentele verschil tussen de nutsvraag en de zinsvraag ligt hem in het feit dat bij de eerste engagement als een inspanning voor een bepaalde output wordt gevoerd. En bij de zinsvraag dat engagement wordt gevoerd omwille van het engagement.
Met andere woorden,
men is niet uit op een zekereo utput. Het engagement is een doel op zich.
Ik ga er echter van uit dat mijn toespraak niet bijzonder verhelderend zou zijn mocht ik bij deze afsluiten en stellen dat engagement bij Ambassador zinvol is omwille van het engagement voor Ambassador.
Daarom kom ik tot mijn volgende en
cruciale stelling:"De Achillespees van onze samenleving is dat ze de zinsvraag niet meer kan , niet meer durftof niet meer wil stellen". Ooit sloeg kardinaal Danneels de nagel op de kop met zijn stelling dat burn - outs niet het gevolg zijn van een gebrek aan tijd maar wel van het gebrek aan zingeving.
Meer nog dan kerken lopen verenigingen leeg omdat men het engagement niet meer als een doel op zich stelt en ze evalueert in functie van hun nut, de mate dat ze bepaalde behoeften bevredigen.
De mens beleeft de werkelijkheid in al haar facetten op een bijzonder consumptieve,
economische en functionele wijze en dat wreekt zich in depressies, verbijstering en
perplexiteit.
Zingeving is echter een existentiële en fundamentele voorwaarde opdat de mens zich ten volle tot persoon kan ontplooien en verheffen. Verenigingen, de loge , kerken , vriendschap, liefde zijn de broodnodige schouders waarop de mens zich boven de materiële en consumptieve sfeer kan stellen. Zonder die schouders onder welke vorm dan ook verliest de mens een wezenlijk stuk van zichzelf.
De opkomst van huwelijksbureaus en dating sites herleiden vriendschap en liefde tot louter consumptieve goederen. Talloze goeroes en waarzeggers doen hetzelfde met religie. Maar ook verenigingen stellen
zich steeds meer voor vanuit hun nutsfunctie.
Het feit dat Uw voorzitter mij vroeg om hier te sprekeno ver de zin van engagement voor Ambassador is echter bijzonder fundamenteel. Deze vraag is symptomatisch voor een positieve evolutie binnen onze samenleving. De mens kan zijn probleemuitspreken. Hij beseft dat hij nood heeft aan zingeving. HIj bestef dat het gebrek aan zingeving de oorzaak is van een kil gevoel van eenzaamheid.
Met dit besef is de cirkel die in mei '68 haar climax bereikte rond. In mei '68 emanicpeerdede mens zich namelijk terecht van het instituut kerk. Die emancipatie komt neer op het feitdat de mens zich openlijk verzette tegen de hebzuchtige wijze waarop het instituut kerk zich manifesteeerde. Een wijze die in schril contrast stond met de altruïstische boodschap die dit instuut verkondigde.
De emancipatied ie zich in mei '68 voltrok is begrijpelijk maar heeft ook iets tragisch. Naast het instituut kerk werd namelijk ook hetgeen dit instituut claimde
overboord gegooid: zingeving. Het verhaal van het kind met het badwater voltrok zich.
Vooruitgang, marktwaarde, consumptie, functionaliteit werden de nieuwe schouders waarop
de samenleving zou gaan steunen. Een tweede verlichtingsperiode diende zich aan. De leemte door het gebrek aan zingeving , iets dat het functionele overstijgt wordt echter voelbaar en kan nu ook uitgesproken worden. Mensen willen opnieuw deel uitmaken van een verhaal , van een stroming.
In de feiten contrasteert de periode rond en na mei 68 zich tegenover het heden zoals de periode van de verlichting zich tegenover de romantiek stelt. De mens heeft nood aan emotie en zingeving. Het bewustzijn dat onze samenleving kenmerkt vertoont essentiële gemeenschappelijkheden met datgene dat tijdens de romantiek werd gevoeld.
De beiaard van de bevrijdiging der aflaten die in de jaren '60 vrolijk weerklonk, de euforie omtrent de vooruitgang en kansen die onze materiële welvaart aanzienlijk verhoogden maakt plaats voor een nostalgisch gevoel, een verlangen naar iets puur, authentiek, naar iets overstijgend, een verhaal dat ons in vervoering brengt en dat onze raito overstijgt.
Beste aanwezigen,Ik kom terug op Ambassador
De beginselen van Uw vereniging staan onder meer voor solidarteit en
dienstbaarheid onder de leden, geestelijke venijking , het streven naar een vreedzame samenleving, en het opnemen van verantwoordelijkheid binnen de samenleving.
Het streven naar geestelijke verrijking drukt een interesse uit in de ander, in hetgeen de
alledaagse instrumentaliteit overstijgt. Dit streven beoogt geen concrete doelstellingen maar legt bloot dat er iets in dezec onsumptieve realiteit ontbreekt, iets wat Ambassador beoogt in te vullen.Het feit dat mensen zichzelf verenigen om zich geestelijk te verrijken is een breuk
met de zelfgenoegzaamheid die langzaam uit ons collectief zijn sluimert
Het opnemen van verantwoordelijkheid in de gemeenschap en streven naar een
vredevolle samenleving gaat verder dan het streven naar geestelijke verrijking. Waar men bijdit laatste zichzelf openstelt , gaat men hier ook een verantwoordelijkheidszin aan
koppelen. Men wil niet louter ontvangen maar ook geven en betkenen. Men wil meedraaien in een verhaal dat niet louter over werk, eten, drinken en overleven gaat. Het individualisme
van voorheen maakt plaats voor lokale gemeenschapszin in een globaliserende wereld.
De exclusieve dienstbaarheid onder de leden,
de vlag, de kleuren en de rituelen drukken
een nostaligisch en romantisch verlangen uit naar de vroegere bondgenootschappen, gildes.Men wil deel uit maken van iets, U wil een Ambassador zijn. Niet uit vlucht voor het alledaagse maar omdat U verlangt naar diepgang tijdens dit aards avontuur.
Beste aanwezigen,Engagement voor Ambassador is pas zinvol,
Indien U erin slaagt om op lokaal , regionaal, nationaal en internationaal niveau de kleuren van Uw beginselen hoog te houden.Uw vereniging verzakelijken en vanuit haar nutsfunctie verkopen zal haar ziel ten prooi leggen aan de grillen en behoeften van de consument.
Ik ben ervan overtuigd dat Ambassador tot een sterke schouder in deze samenleving kan
uitgroeien indien U trouw houdt aan haar beginselen.
Ik dank U